انتظار فرصتى بودند تا با كسب نيرويى ، سرزمينهاى لعنت‌شدهء خود را رها كنند و به ديار ديگر و سرزمينهاى آبادتر بشتابند . شهرهاى اروپا همچون لجنزارى بودند كه ارابهء سلاطين و حكمرانان در آن فرو مىرفت . با شيوع بيماريهاى وحشتناك نظير طاعون ، جذام و غيره ، ميليونها اروپايى از پاى در مىآمدند . آلبرماله مورخ نامدار فرانسوى ، علل وقوع جنگهاى صليبى را مفصلا بيان داشته است و از جمله مىنويسد : « اختلافات طبقاتى ، حبس و شكنجه و اعدام و وجود زندانهاى مخوف و سياهچالها ، نفوذ كشيشان و اسقفها و مخصوصا پاپ اعظم در زندگى مردم - بطورى كه پاپ قادر بود پادشاه را از تخت فرود آورد و پادشاهى ديگر را بر جايش بنشاند - ناآگاهى و بيخردى طبقات عوام الناس و مردم نادان و ناآگاه ، وجود بردگان و زندگى رقت‌بار آنان ، شيوع بيماريهاى وحشتناك ، شيوع قحطيهاى متعدد و گرسنگى و فقر و فلاكت و آلودگى شهرها ، و از همه بالاتر حرص و ولع اروپاييان به خونريزى و كشتار و نيز تحريك كشيشان و روحانيون مسيحى به شروع جنگهاى مذهبى و همچنين ثروتهاى بيكران و نعمتهاى فراوان مشرق زمين همه و همه از عواملى بودند كه بتدريج جنگهاى مذهبى به اصطلاح صليبى را دامن زد « 1 » . » در چنين شرايطى قلمرو سلجوقيان از روم شرقى گذشته و در طى قرون يازدهم و دوازدهم ميلادى به سراسر سرزمينهاى عربى تاختند و نواحى شام و فلسطين و مصر را به تصرف خود درآوردند . قدرت و گسترهء فتوحات آنان كه ديرى نمانده بود يونان را نيز تسخير نمايند ، و با تصرف تمام آسياى صغير از طريق درياى مرمره ، اروپا را هم به خطر اندازند ، آنچنان ترس و وحشتى در دل اروپاييان ايجاد كرده بودند كه اين نيز خود عامل ديگرى براى وقوع رويداد معروف به جنگ صليب بود . آغاز جنگهاى صليبى سيلوستر دوم [ 41 ] كه در اواخر قرن دهم ( 999 - 1003 ) بر مسند پاپى

--> ( 1 ) . براى اطلاع از وحشيگريهاى اروپاييان نگاه كنيد به . الف : آلبر ماله و ژول ايزاك تاريخ قرون وسطى تا جنگ صد ساله ، ترجمهء عبد الحسين هژير قسمت دوم ( تهران ، ابن سينا ، 1342 ) ب : محمد رشاد ، جنگهاى صليبى .